Tổng biên tập
PGS TS NGUYỄN VĂN DỮNG
 
Tổng thư kư toà soạn
1. TS ĐỖ THỊ THU HẰNG
2. TS NGUYỄN NGỌC OANH
 
Với sự tham gia của
Nhóm t́nh nguyện viên là giảng viên và sinh viên các chuyên ngành Báo in, Phát thanh, Truyền h́nh, Báo mạng điện tử, thông tin đối ngoại - Học viện Báo chí và Tuyên truyền
 
Mọi thông tin, ư kiến và bài viết xin gửi về
Website Báo chí với Trẻ em.
Khoa Báo chí, Học viện Báo chí và Tuyên truyền. 36 Xuân Thuỷ, Cầu Giấy, Hà Nội, Vietnam
E-mail: foj_ajc@yahoo.com




Trang nhất > Chuyện cần lên tiếng
Vắt sức lao động trẻ em
Bài 2: “Doanh số” của mồ hôi và nước mắt
Cập nhật 1/16/2009 9:10:44 PM
Làm khuya, mệt mỏi, các em ngủ xếp lớp trên nền nhà - Ảnh: Quốc Việt
Làm khuya, mệt mỏi, các em ngủ xếp lớp trên nền nhà - Ảnh: Quốc Việt
Gửi cho bạn bè
In trang này
In bài này
Ư kiến của bạn
Lốc cốc. Lốc cốc. Lốc cốc... 1 giờ sáng. Người dân trong các con hẻm ở phường 5, quận Tân B́nh, TP.HCM đă tắt đèn nhà, ch́m trong giấc ngủ, nhưng cậu bé bán ḿ gơ vẫn cố gắng đi t́m khách. Tiếng mơ tre lúc lớn, lúc nhỏ, uể oải như bước chân trẻ thơ đă loạng choạng, mệt mỏi. Mùa xuân sắp đến, em phải cố gắng làm để c̣n hi vọng có chút tiền về quê xa.

Mồ hôi trong đêm lạnh

Đêm gần cuối năm trời TP.HCM se se lạnh, nhưng lưng áo cậu bé bán ḿ gơ vẫn ướt đẫm mồ hôi v́ phải ṛng ră đi bộ quá nhiều. Tôi dừng xe ngay vỉa hè ngă ba đường Cách Mạng Tháng Tám - Phạm Văn Hai, gọi tô ḿ để cậu bé có dịp nghỉ chân. Cậu bé van nài: “Anh thương em th́ gọi giúp thêm mấy tô nữa. Chứ tối giờ mới bán được chút, chủ chưa cho nghỉ xả hơi!”. Tôi định tặng ít tiền nhưng cậu bé không chịu nhận: “Chủ bắt một đêm phải bán ít nhất được 50 tô. Anh có cho tiền th́ em vẫn bị trừ lương v́ bán chưa đủ mức yêu cầu”. Tôi đành gọi luôn bốn tô và nói cậu bé phải ăn phụ.

Cậu bé hớn hở chạy đi, lát sau đă quay lại. Bốn tô ḿ, giá vỏn vẹn chỉ 24.000 đồng. Cậu tự trọng, dứt khoát thối lại 6.000 đồng cho tôi. Lúc này, tôi mới có dịp nh́n kỹ gương mặt già hơn vóc dáng bé xíu của cậu. Dè dặt măi cậu mới chịu kể nhà ở tận quê biển Phú Yên. Ba đi biển chết, nhà cậu có bốn anh em nhưng người anh đầu lại “mát mát” không làm được ǵ. Mẹ cậu đan lưới cá, rồi bán thêm vé số nuôi cả gia đ́nh.

Cậu học hết lớp 5 th́ xin mẹ cho nghỉ học, theo bạn vô TP.HCM đi làm. Mẹ khóc, dứt khoát không cho. Một đêm cậu trốn nhà, rồi viết thư về cho mẹ báo “đă xin được việc, ông chủ rất tốt bụng thương như con”. Nhưng thật ra cậu theo bạn bè đi phụ bán ḿ gơ lang thang khắp TP.HCM. V́ vậy, cậu chỉ giới thiệu mỗi tên Hải và khẩn khoản xin tôi đừng ghi rơ địa chỉ quê nhà. Cậu không sợ xấu hổ nhưng lo mẹ buồn!

Lúc đầu Hải cầm mơ tre đi mời khách mua ḿ gơ quanh khu vực bến xe miền Đông. Chủ cậu bé là đôi vợ chồng quê Quảng Ngăi cũng làm thuê cho bà chủ N. ở quận 10. Bà N. có cả chục xe ḿ gơ, cho người thuê lại. Hải được “khoán” mỗi ngày phải cầm mơ, mời ít nhất 60 tô th́ mỗi tháng sẽ có lương 300.000 đồng, nhưng cuối năm mới nhận một lần.

Ngày làm việc của cậu bắt đầu từ buổi trưa phụ nấu nướng, chuẩn bị chén đũa. Xế chiều, cậu ra đường và phải cầm mơ tre rong ruổi đến 1-2 giờ sáng, tùy ngày bán nhanh hay chậm. Gần sáng về nhà trọ trong hẻm đường Bùi Đ́nh Túy (quận B́nh Thạnh), nhưng Hải chưa được ngủ ngay v́ phải rửa dọn. Lăn ra chiếu, cậu ngủ li b́ đến trưa vẫn thiếu giấc. Tính ra mỗi ngày chủ chỉ nuôi cơm Hải hai bữa trưa và tối, nhưng vẫn tiết kiệm không cho cậu ăn thêm nửa khuya. Những đêm đi gơ nhiều, cậu đói quá phải húp cả chút nước ḿ khách bỏ thừa.

Ṛng ră sáu tháng, Hải kiệt sức! Cậu xin lương sớm để ra đi. Kỳ kèo măi bà chủ chỉ trả 900.000 đồng lương ba tháng mà c̣n lên giọng: “Đúng ra tao trừ hết tiền học nghề của mày. Cho ba tháng là phước lắm rồi nghen con”. Qua chủ mới, Hải được giảm “doanh số” mỗi ngày xuống c̣n 50 tô, khuya được ăn ḿ ế. Tuy nhiên, cậu vẫn phải ṃn mỏi sải chân, gơ mơ đến 1-2 giờ sáng. Có đêm cậu bị sốt hầm hập vẫn phải cố t́m khách, nếu không sẽ bị trừ lương v́ chủ bán ế.

Gần ba năm lê la ở TP.HCM, Hải nhẵn mặt nhiều trẻ đồng cảnh. Bạn cầm mơ ḿ gơ phần lớn từ Quảng Ngăi, Quảng Nam, Phú Yên, B́nh Định vào như thằng Tí “B́nh Sơn”, Ngọc “Đức Phổ”, Khánh “Trà My”, Phi “Tuy Ḥa”... Đứa nào cũng c̣i cọc, xanh mét giống nhau v́ phải thức khuya, đi bộ nhiều. Lương trung b́nh 300.000 đồng/tháng, cao lắm cũng chỉ 400.000 đồng. Bọn trẻ ngán nhất là đêm khuya hay bị bọn nghiện, lưu manh ăn quỵt. Cách nay một tháng, Phi “Tuy Ḥa”, 16 tuổi, bị một đám người nhậu nhẹt ở bờ kênh Nhiêu Lộc ăn quỵt gần chục tô ḿ.   

Nước mắt trẻ thơ

Những ngày đi thực hiện bài viết này, tôi gặp rất nhiều trẻ quê đang bị chủ lao động vắt sức trong nhiều công việc khác nhau ở TP.HCM. Đông nhất là trẻ bán vé số.

Đó là những đứa trẻ thường rất nhỏ tuổi, mỗi ngày chúng được giao “doanh số” ít nhất 200 tờ. Nếu bán hết, chúng được về ngủ chung với nhau ở nhà trọ do chủ thuê sẵn, nhận lương 400.000-500.000 đồng/tháng và được ăn cơm chủ nấu. Tính ra lương của chúng chưa bằng 1/3 tiền hoa hồng của người có tiền mua đứt bằng ấy vé số đại lư để bán lại. Nhưng những đứa trẻ quê vẫn phải chấp nhận bán rẻ sức lao động v́ chúng không có vốn, cần một chỗ ăn ở ổn định và có người lớn “đỡ đầu” khi xảy ra tranh chấp địa bàn.     

Trẻ bán vé số thuê cũng làm việc 16-18 giờ mỗi ngày. Chúng phải cầm vé số lang thang ra đường từ lúc mặt trời chưa mọc để bán cho những người uống cà phê, tập thể dục sớm. Đến gần 5 giờ chiều, chúng lại nhận vé số mới tiếp tục đi bán đến gần nửa đêm. Cậu bé Nguyễn Thế Ḥa, 13 tuổi, quê huyện Quảng Xương (Thanh Hóa), kể hồi mới vào TP.HCM đi bán vé số, hai đầu gối bị sưng gần cả tháng do phải đi bộ nhiều quá. Nhiều đêm về nhà trọ ở phường Tân Sơn Nh́, quận Tân Phú, cậu ră rời, buồn ngủ díp mắt, nhưng cứ chảy nước mắt với đầu gối sưng đau. Không có thuốc men, bạn cậu bày cách rót nước nóng vô ca nhôm rồi áp vào đầu gối cho giảm đau.

Thân phận bán vé số thuê của những đứa trẻ quê phải đối mặt nhiều rủi ro như ngày mưa ế ẩm, tai nạn giao thông, đánh nhau giành giật địa bàn, nhưng nỗi ám ảnh lớn nhất của chúng là bị giật vé số. Mười trẻ bán vé số ở TP.HCM mà tôi hỏi thăm th́ ít nhất có bảy đứa kể đă bị giật một vài lần.

Tháng trước, bé Ḥa bị một người giật một lúc hơn 100 tờ vé số ở phố nhậu Lữ Gia. Chủ trừ thẳng cậu một tháng lương. Nhưng bé Thái, bạn cùng quê với cậu, c̣n khổ hơn. Vừa lấy xấp vé số ra đường, cậu bị hai đứa tóc vàng đi xe máy dừng lại gạ mua, rồi giật phắt. Cậu cố giằng lại th́ bị hai thanh niên vừa đấm vào mặt vừa la “đồ ăn cắp”. Đến khi người đi đường thấy bất nhẫn xúm đến th́ hai đứa phóng xe đi mất, để lại thằng bé đầm đ́a nước mắt lẫn với máu mũi, máu miệng. Về nhà trọ, cậu c̣n bị chủ trừ hết ba tháng lương v́ mất 300 tờ vé số!

Mỗi đứa bé phải lao động sớm đều có hoàn cảnh, nỗi niềm khổ sở. Tôi cứ ám ảnh măi đôi mắt mệt mỏi, già nua trước tuổi của cậu bé Nguyễn Văn Tú, 14 tuổi, quê ở thôn Phương Diên, xă Phú Diên, huyện Phú Vang, Thừa Thiên - Huế.

Nhà Tú có bốn anh em. Cha đi biển không nuôi nổi các con. Chị Tú mới 15 tuổi đă phải vào may trước rồi dẫn em theo. Tú được giới thiệu “học nghề” không lương đằng đẵng ba năm trong một cơ sở sơn mài ở quận 12. Cậu phải làm những việc độc hại từ 7g-21g30, nhưng mỗi tuần chủ chỉ cho 10.000 đồng để “tự giải trí”.

Cậu bé lặng lẽ cho tôi xem đôi chân và bàn tay làm lâu ngày bị vecni thấm sậm vào da. Đôi mắt trẻ ngấn nước, u uẩn nỗi buồn trước tuổi.

theo Tuổi trẻ Thân Văn Hoàng

Ư kiến phản hồi
Tên người gửi:
Email:
Địa chỉ:
Nội dung  :
Mă bảo vệ : Verify Code
 


Các tin khác
•  Em muốn có chỗ để vui chơi (16/07/2011)
•  Bác lao công trường tôi (19/06/2011)
•  Thư gửi chú kiểm lâm (15/05/2011)
•  Bài học từ cánh đồng (15/05/2011)
•  Cần tôn trọng khách nước ngoài (15/05/2011)
•  Xin trả lại em tuổi thơ (14/05/2011)
•  Luyện chữ bằng roi: có được không? (20/03/2011)
•  Thiên vị con giáo viên - phỏng vấn người trong cuộc (15/03/2011)
•  Trẻ tự tử v́ áp lực gây rối loạn tâm thần (09/03/2011)
•  Khi 9X yêu và quan hệ t́nh dục quá sớm (07/03/2011)
Ư kiến chúng em!

Nhóm học sinh tiểu học (Cầu Giấy- Hà Nội), ngày 25/12/2005:
"
Ở trường, chuyện chúng tôi bị cốc vào đầu, đánh vào lưng là chuyện rất b́nh thường. Bị đánh v́ dốt, cốc đầu lại dốt thêm. Mong rằng các thầy cô giáo và nhà trường qua trang Web này, biết việc đánh học sinh là sai, không làm thế nữa để nền giáo dục ngày càng tốt hơn, học sinh thông minh hơn và không cảm thấy bị xúc phạm!
"
Một em học sinh lớp 5 tại Hà Nội, ngày 24/12/2005:
"
Em thấy câu chuyện về việc trẻ em không được phát biểu ư kiến trong trường học trong trang Web này thật đúng như ở trường em. Có những lúc với những giờ giảng mẫu có người dự giờ, bạn nào nào hay trả lời sai không đươc phát biểu v́ cô sợ làm mất uy tín của trường. Thế là nếu chúng em nghĩ sai th́ cô cũng không biết. Giá mà các cô nghe được chúng em nói chuyện với nhau như thế nào nhỉ?
"

Bạn Nguyen Hoang Minh Kha (tuoiteen_thehe8x@yahoo.com):

"Theo cháu, chương tŕnh dạy học hiện nay của cấp 1 là quá nhiều và quá nặng. Các em học sinh phải đem quá nhiều sách vở khi đi học. Có lần đi trên đường, cháu thấy có em học sinh cấp 1, người th́ nhỏ mà phải mang 1 cái cặp rất to và nặng, nh́n thật tội nghiệp. Cháu mong sao Bộ GD-ĐT có thể giảm bớt chương tŕnh cấp 1..."

Nên khoe ǵ: thân xác và phẩm giá...
Bùng phát bạo lực học đường: Đừng thờ ơ với cái xấu!
Trẻ trầm uất do bị ngược đăi
Phải chăng có "nghề ăn xin"?
1/3 học sinh Việt Nam bị thấp c̣i
Ban soạn thảo lên tiếng về Bộ chuẩn phát triển trẻ 5 tuổi
Lớp học... 10m2
Trị trẻ quá hiếu động bằng thuốc - con dao hai lưỡi
Khi trẻ con thiếu tṛ chơi xuân
Trẻ thơ trắng đêm mưu sinh
Bài cuối: Xử lư theo luật pháp
Bài 5: Về nhà
Bài 4: Ông bà chủ
bài 3: “C̣” và “sang tay”
Bài 1: 18 giờ mỗi ngày ở xưởng may