Tổng biên tập
PGS TS NGUYỄN VĂN DỮNG
 
Tổng thư kư toà soạn
1. TS ĐỖ THỊ THU HẰNG
2. TS NGUYỄN NGỌC OANH
 
Với sự tham gia của
Nhóm t́nh nguyện viên là giảng viên và sinh viên các chuyên ngành Báo in, Phát thanh, Truyền h́nh, Báo mạng điện tử, thông tin đối ngoại - Học viện Báo chí và Tuyên truyền
 
Mọi thông tin, ư kiến và bài viết xin gửi về
Website Báo chí với Trẻ em.
Khoa Báo chí, Học viện Báo chí và Tuyên truyền. 36 Xuân Thuỷ, Cầu Giấy, Hà Nội, Vietnam
E-mail: foj_ajc@yahoo.com




Trang nhất > Chuyện cần lên tiếng
Vắt sức lao động trẻ em:
Bài 4: Ông bà chủ
Cập nhật 1/16/2009 9:25:01 PM
Các em phải thường xuyên may áo quần trong đêm
Các em phải thường xuyên may áo quần trong đêm
Gửi cho bạn bè
In trang này
In bài này
Ư kiến của bạn
Không phải tao muốn giữ tiền tụi bay, mà v́ khách hàng chưa thanh toán nên tao cũng chưa trả lương cho tụi bay về được. Thôi, ráng chịu đi nghen, chừng nào có tiền tao báo sau”.

Những ngày cuối năm, bà V., chủ một cơ sở may ở hẻm đường Phan Văn Hớn, phường Tân Thới Nhất, quận Tân Phú (TP.HCM), tuyên bố với đám thợ nhỏ tuổi. Thế là hi vọng có tiền về quê ăn tết của những đứa trẻ sắp tắt. Đến giờ, chúng vẫn chưa nhận được đồng lương nào trong 4-5 triệu đồng của một năm làm việc.

“Nắm đằng chuôi”

Hiện nay, trong các cơ sở may tư nhân ở TP.HCM, các ông bà chủ nhập cư từ miền Bắc, miền Trung thường sử dụng lao động trẻ quê nhiều nhất. V́ cũng là người ra đi từ quê nên họ rành rẽ đường đi nước bước để “hợp pháp hóa” lao động vị thành niên. Họ nói đó là con cháu của người thân gửi gắm hoặc chỉ vào cơ sở để học nghề, dù thực tế các em phải làm việc nhiều hơn thợ b́nh thường.

Cũng như nhiều ông bà chủ may mặc gia đ́nh khác, bà V. từng là thợ may gia công nhiều năm trước khi trở thành bà chủ. Chồng đi xuất khẩu lao động ở Malaysia, ở nhà bà gom vốn liếng dành dụm và lương chồng gửi về để mở cơ sở may. Không kiếm người ở TP.HCM v́ phải trả lương cao, bà V. về quê t́m trẻ ở các huyện Lại Giang, Yên Thế (tỉnh Bắc Giang). Đưa các em vào TP.HCM, bà V. thuê căn nhà gác trong hẻm sâu quận Tân Phú với giá 3 triệu đồng mỗi tháng, sử dụng toàn bộ tầng trệt để đặt bàn máy may, vắt sổ cho thợ làm việc. C̣n gác xép làm chỗ ăn ở, sinh hoạt.

V́ mới ra làm riêng nên bà V. chưa có mối hàng lớn, phải nhận lại đồ thun gia công. Đây là hợp đồng “F2”, v́ chủ hàng của bà cũng là người được các công ty giao lại hàng. Sản xuất được sang tay mấy lần nên bà không c̣n lợi nhuận bao nhiêu. Bà phải hà tiện tối đa để duy tŕ hoạt động và phát triển cơ sở. Thức ăn cho thợ chủ yếu được mua ở chợ chiều, bán ế cho rẻ. Bữa tối được nấu dư cơm để thợ ăn sáng, bà khỏi phải mất tiền mua thức ăn ngoài.

Pḥng sản xuất rộng khoảng 40m2, đặt gần chục máy may, máy vắt sổ thành hai dăy nhưng chỉ có một bóng đèn neon 1,2m. Thợ trẻ em phải căng mắt làm trong ánh sáng lờ mờ. Đặc biệt, bà V. c̣n gián tiếp giảm lương bằng tăng giờ lao động. Đây là “độc chiêu” mà nhiều chủ cơ sở khác cũng đang dùng triệt để. Họ chỉ nói hàng giao gấp. C̣n các em nhỏ th́ chẳng được tăng lương và cũng chẳng thể kêu ca ǵ.

Tiền làm hàng của bà V. thường được người giao hàng “gối đầu” sau một vài đợt, đôi khi c̣n thanh toán chậm hơn. Để “nắm đằng chuôi”, bà V. cũng chậm trả lương cho thợ của ḿnh. Ngay cả những đứa trẻ đă biết may, bà chỉ trả lương mỗi năm một lần với mức 6-7 triệu đồng. C̣n những em nhỏ mới vào phụ hoặc tập may, bà thường chỉ trả lương sau hai năm, dù chỉ có 400.000-500.000 đồng mỗi tháng.

Bà V. than với thợ rằng tiền công chậm về nên chưa thanh toán lương được, nhưng thật ra ngay từ ban đầu làm hợp đồng tay với nhau bà đă quy định cách trả lương mỗi năm. Đó là kiểu ăn chắc của chủ lao động v́ có trục trặc hay hợp đồng hàng bị trả về, gánh nặng thiệt hại, lỗ lăi của bà sẽ được chuyển sang vai những thợ nhỏ tuổi. 

Ngoài làm gia công cho các công ty, đa số cơ sở may gia đ́nh ở TP.HCM cung hàng cho các chợ đầu mối An Đông, Tân B́nh và xuất đi Campuchia, Lào, một số nước Đông Âu. T́nh h́nh kinh tế khó khăn, không chỉ các cơ sở nhỏ như của bà V. mà các ông bà chủ lớn cũng siết chi phí để duy tŕ lợi nhuận. Đối tượng đầu tiên được nhắm đến là các thợ nhỏ tuổi không dễ nhảy việc, cũng chẳng dám đ́nh công, thưa kiện ǵ.

Khó dứt ra

Ngoài ứng tiền trước cho cha mẹ các em, chủ lao động c̣n có “chiêu” giữ chặt thợ bằng lương. Làm ṛng ră cả năm mới được nhận lương, nhưng các em hay bị “gối đầu” lại một phần tiền sang năm mới được nhận, và kỳ lương thứ hai của năm kế lại tiếp tục ṿng luẩn quẩn khắc nghiệt đó. V́ vậy, những em muốn về quê hoặc đi làm chỗ khác sẽ khó dứt ra được. Ngoài ra, hợp đồng tay với điều khoản lập lờ “thanh toán lương theo năm, nếu nghỉ ngang sẽ không được trả lương v́ phá hợp đồng” cũng là cách trói các em vào cơ sở!

Ngày hai chị em Nguyễn Thị Duyên, Nguyễn Văn Trường, quê xóm Đồng Gia, xă Xuân Lương, huyện Yên Thế (Bắc Giang) vào may tại cơ sở ở quận Tân Phú được chủ hứa làm việc đến tối nhưng thực tế phải làm đến 23-24 giờ đêm. Chịu đựng không nổi, hai đứa trẻ xin về. Bà chủ V. muốn giữ thợ nên nạt muốn nghỉ phải trả lại tiền ứng cho cha dù chỉ là 4 triệu đồng mà hai trẻ cũng đă quần quật làm mấy tháng. Bà c̣n đe thêm: “C̣n chưa tính tiền xe và và nuôi ăn”.

Đến khi người quen các em can thiệp, bà chủ này mới chịu bỏ qua “nuôi ăn ở” nhưng vẫn tính từng đồng tiền xe vào TP.HCM và tiền ứng. Nói qua nói lại măi, bà V. cũng chỉ chịu cho Duyên đi. C̣n em trai phải ở lại để làm trả nợ tiền ứng trước của chị. Cậu bé đă phải làm hai năm mới được nhận 11 triệu đồng, giờ phải làm để trả thêm tiền ứng của chị. Không biết đến ngày nào cậu em mới về quê, Duyên khóc thành tiếng, chia tay em trai! 

Một số trẻ may mắn măn hợp đồng hoặc được chủ trả lương trước để về quê cũng chưa hẳn thoát khổ. Mắt các em thường yếu hẳn v́ làm việc thiếu sáng. Một số em c̣n bị ù tai, đăng trí v́ làm việc trong tiếng ồn quá lâu. Buồn nhất là các em Hà Văn Châu, Trần Thị Tha, Trần Thị Điệp đều 14 tuổi ở thôn biển nghèo khó Hải Tiến, thị trấn Thuận An, Thừa Thiên - Huế. Vào cơ sở may ẩm thấp bên đường B́nh Long gần nghĩa trang B́nh Hưng Ḥa, môi trường và nước sinh hoạt rất kém, Châu làm được hai năm th́ phát bệnh ung thư cổ. Ban đầu cậu bé không biết, cố chịu đau để làm gửi tiền phụ cha mẹ nuôi em.

Những hôm đau quá th́ chủ mua cho vài viên thuốc hạ sốt, giảm đau vài ngàn đồng để cầm cự. Đến khi bệnh phát nặng, Châu gục ngă bên bàn máy may nên chủ phải cho về quê, được vài tuần th́ mất! Sau đó, hai cô bé Trần Thị Tha, Trần Thị Điệp được một người giúp đỡ về quê. Nhưng mới đây bé Tha lại phát sốt, rồi nổi hạch cổ giống triệu chứng ban đầu của Châu. Mẹ em khóc hết nước mắt, ngày ngày van vái bệnh hiểm nghèo đừng đổ lên đầu con gái bé thơ.(c̣n tiếp)

theo Tuổi trẻ Thân Văn Hoàng

Ư kiến phản hồi
Tên người gửi:
Email:
Địa chỉ:
Nội dung  :
Mă bảo vệ : Verify Code
 


Các tin khác
•  Em muốn có chỗ để vui chơi (16/07/2011)
•  Bác lao công trường tôi (19/06/2011)
•  Thư gửi chú kiểm lâm (15/05/2011)
•  Bài học từ cánh đồng (15/05/2011)
•  Cần tôn trọng khách nước ngoài (15/05/2011)
•  Xin trả lại em tuổi thơ (14/05/2011)
•  Luyện chữ bằng roi: có được không? (20/03/2011)
•  Thiên vị con giáo viên - phỏng vấn người trong cuộc (15/03/2011)
•  Trẻ tự tử v́ áp lực gây rối loạn tâm thần (09/03/2011)
•  Khi 9X yêu và quan hệ t́nh dục quá sớm (07/03/2011)
Ư kiến chúng em!

Nhóm học sinh tiểu học (Cầu Giấy- Hà Nội), ngày 25/12/2005:
"
Ở trường, chuyện chúng tôi bị cốc vào đầu, đánh vào lưng là chuyện rất b́nh thường. Bị đánh v́ dốt, cốc đầu lại dốt thêm. Mong rằng các thầy cô giáo và nhà trường qua trang Web này, biết việc đánh học sinh là sai, không làm thế nữa để nền giáo dục ngày càng tốt hơn, học sinh thông minh hơn và không cảm thấy bị xúc phạm!
"
Một em học sinh lớp 5 tại Hà Nội, ngày 24/12/2005:
"
Em thấy câu chuyện về việc trẻ em không được phát biểu ư kiến trong trường học trong trang Web này thật đúng như ở trường em. Có những lúc với những giờ giảng mẫu có người dự giờ, bạn nào nào hay trả lời sai không đươc phát biểu v́ cô sợ làm mất uy tín của trường. Thế là nếu chúng em nghĩ sai th́ cô cũng không biết. Giá mà các cô nghe được chúng em nói chuyện với nhau như thế nào nhỉ?
"

Bạn Nguyen Hoang Minh Kha (tuoiteen_thehe8x@yahoo.com):

"Theo cháu, chương tŕnh dạy học hiện nay của cấp 1 là quá nhiều và quá nặng. Các em học sinh phải đem quá nhiều sách vở khi đi học. Có lần đi trên đường, cháu thấy có em học sinh cấp 1, người th́ nhỏ mà phải mang 1 cái cặp rất to và nặng, nh́n thật tội nghiệp. Cháu mong sao Bộ GD-ĐT có thể giảm bớt chương tŕnh cấp 1..."

Nên khoe ǵ: thân xác và phẩm giá...
Bùng phát bạo lực học đường: Đừng thờ ơ với cái xấu!
Trẻ trầm uất do bị ngược đăi
Phải chăng có "nghề ăn xin"?
1/3 học sinh Việt Nam bị thấp c̣i
Ban soạn thảo lên tiếng về Bộ chuẩn phát triển trẻ 5 tuổi
Lớp học... 10m2
Trị trẻ quá hiếu động bằng thuốc - con dao hai lưỡi
Khi trẻ con thiếu tṛ chơi xuân
Trẻ thơ trắng đêm mưu sinh
Bài cuối: Xử lư theo luật pháp
Bài 5: Về nhà
bài 3: “C̣” và “sang tay”
Bài 2: “Doanh số” của mồ hôi và nước mắt
Bài 1: 18 giờ mỗi ngày ở xưởng may