Tổng biên tập
PGS TS NGUYỄN VĂN DỮNG
 
Tổng thư kư toà soạn
1. TS ĐỖ THỊ THU HẰNG
2. TS NGUYỄN NGỌC OANH
 
Với sự tham gia của
Nhóm t́nh nguyện viên là giảng viên và sinh viên các chuyên ngành Báo in, Phát thanh, Truyền h́nh, Báo mạng điện tử, thông tin đối ngoại - Học viện Báo chí và Tuyên truyền
 
Mọi thông tin, ư kiến và bài viết xin gửi về
Website Báo chí với Trẻ em.
Khoa Báo chí, Học viện Báo chí và Tuyên truyền. 36 Xuân Thuỷ, Cầu Giấy, Hà Nội, Vietnam
E-mail: foj_ajc@yahoo.com




Trang nhất > Kiến thức, kỹ năng nhà báo
Tâm lư học sáng tạo và sự phát triển năng lực của đội ngũ những người làm báo nước ta.
Cập nhật 2/23/2011 6:41:03 PM
Một khóa tập huấn kỹ năng viết báo về Quyên trẻ em do Khoa Báo chí thực hiện
Một khóa tập huấn kỹ năng viết báo về Quyên trẻ em do Khoa Báo chí thực hiện
Ảnh :Hằng Linh
Gửi cho bạn bè
In trang này
In bài này
Ư kiến của bạn
Cho đến nay, không mấy ai nghi ngờ về luận điểm cho rằng: lao động nhà báo là lao động sáng tạo, và lao động sáng tạo của nhà báo có những điểm khác biệt so với hoạt động sáng tạo của các nhà khoa học, các nhà phát minh sáng chế hay các nhà thơ, nhà văn. Sáng tạo trong công việc của nhà báo được đặc thù bởi nhiều thuộc tính như: Tính nhanh nhạy; tính chính xác, cụ thể; tính linh hoạt, mềm dẻo; tính độc đáo. (E.P. Torance). Nói cách khác, một tác phẩm/ sản phẩm báo chí được coi là có tính sáng tạo cao khi nó đến với người đọc nhanh nhất, đúng thời điểm cần thiết nhất, với những vấn đề và cách tiếp cận nhạy bén nhất.

 

Khác với yêu cầu của một tác phẩm văn học hay một bức tranh nghệ thuật, những thông tin báo chí phải chính xác, cụ thể, rõ ràng  trong cả các con số, lời trích dẫn và lời phân tích, bình luận, dự báo...  Sự chính xác, cụ thể này phải được diễn tả bằng lời nói, chữ viết, hình ảnh... dễ hiểu, mang tính đại chúng chứ không trừu tượng và “hàn lâm” như cách trình bày của các nhà khoa học, các nhà phát minh, sáng chế khi báo cáo công trình nghiên cứu của mình. Lối tư duy của nhà báo, phong cách của nhà báo vì vậy luôn linh hoạt và mềm dẻo. Sự độc đáo trong góc độ tiếp cận, cách phân tích, đánh giá, cách khái quát hóa sự kiện, lối viết, cách trình bày tác phẩm, cách tổ chức nội dung sản phẩm báo chí với đặc trưng vủa từ sản phẩm báo chí, từng loại hình báo chí (báo in, báo phát thanh, báo truyền hình, báo mạng điện tử...).

Tâm lý học báo chí là một bộ môn khoa học hướng vào việc nghiên cứu các hiện tượng tâm lý người trong hoạt động báo chí. Nó bao gồm 2 lĩnh vực cơ bản: tâm lý sáng tạo tác phẩm báo chí (nghiên cứu và ứng dụng các kết quả nghiên cứu tâm lý học trong hoạt động sáng tạo của nhà báo, các nhà quản lý báo chí ) và tâm lý tiếp nhận sản phẩm báo chí (tâm lý công chúng báo chí khi tiếp nhận và sử dụng các sản phẩm báo chí và truyền thông đại chúng). Tâm lý học sáng tạo đặc biệt phát triển ở Mỹ vào những năm 50 của thế kỷ vừa qua, với cấc kết quả nghiên cứu của  E. P. Torance, J.P. Guiford (Nguyên Chủ tịch Hội Tâm lý học Mỹ vào những năm 1950)... Những thành tựu nghiên cứu của tâm lý học sáng tạo là cơ sở quan trọng cho hoạt động nghiên cứu và ứng dụng bộ môn này trong đào tạo báo chí trên thế giới nói chung và nước ta nói riêng.

Trong tâm lý sáng tạo tác phẩm báo chí, đặc thù sáng tạo của nhà báo, sự giao thoa và khác biệt khi so sánh với các loại hình sáng tạo khác luôn là những luận điểm cơ bản, được đề cập tới đầu tiên. Sáng tạo của nhà báo và nhà văn có điểm nào chung và đâu là sự khác biệt? Lý giải như thế nào về nhà báo viết văn và nhà văn làm báo? Có thể có cả một nhà văn giỏi và một nhà báo tài trong cùng một con người không? Làm thế nào để đạt được điều đó? Những sai sót thường thấy khi “nhầm vai” trong cùng một cá nhân sáng tạo là gì? Tại sao? ... Đó là những câu hỏi trong số rất nhiều các vấn đề đặt ra khi bàn về  bản chất của sáng tạo báo chí,  nhà báo và các nhà quản lý báo chí luôn phải quan tâm hiện nay. Tâm lý học sáng tạo trong nghề báo quan tâm đến việc phân tích cơ chế tâm lý của hoạt động sáng tạo tác phẩm nghề nghiệp của nhà báo. Nội dung của môn học chú trọng phân tích những yếu tố tâm lý bên trong quyết định năng lực sáng tạo của nhà báo: từ động cơ, mục đích sáng tạo, đến những yếu tố nhỏ hơn như các hành vi và thao tác tư duy của từng nhà báo trong quá trình tiếp cận sự kiện, phân tích, lựa chọn đề tài... đến khi viết, biên tập và hòan thành tác phẩm, đến với công chúng của mình. Qua những phân tích khoa học đó, nhà báo hiểu rõ ưu thế và hạn chế trong nhận thức, thái độ và kỹ năng, thói quen nghề nghiệp của mình, phân tích được nguyên nhân của thành công và thất bại trong sáng tạo nghề nghiệp, tự tìm ra cho mình bài học kinh nghiệm nhằm phát triển năng lực sáng tạo riêng có của mình.

Bộ môn Tâm lý học báo chí, trong đó phần quan trọng đầu tiên là tâm lý sáng tạo tác phẩm báo chí đã có trong chương trình đào tạo Cử nhân báo chí tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền từ năm 1994 đến nay. Bằng việc phân tích bản chất của sáng tạo nhà báo, các yếu tố tâm lý quyết định chất lượng sáng tạo báo chí, những bài tập rèn luyện các thao tác trong tư duy sáng tạo, tư duy lô gíc và tư duy hình ảnh, cách tìm các góc độ để phát hiện đề tài..., những phân tích kỹ lưỡng cho câu “bút sắc, lòng trong”, bộ môn này đã giúp cho các sinh viên báo chí “biết mình, biết người” để có hướng phát triển nghề nghiệp, để luôn có mục tiêu và phương pháp rèn luyện tâm lực và trí lực của mình, tự phát triển năng lực sáng tạo bản thân, đáp ứng được những thách thức của nghề nghiệp trong thời kỳ hội nhập, với đòi hỏi cạnh tranh tòan cầu.

Chắc chắn rằng, những kiến thức này không chỉ cần thiết cho các phóng viên, biên tập viên ở các tờ báo, các chương trình phát thanh, truyền hình...  Chỉ có thể phát triển năng lực sáng tạo của đội ngũ các nhà báo khi các nhà quản lý báo chí hiểu rõ được tâm lý sáng tạo của các nhà báo, tạo một môi trường sáng tạo thuận lợi nhất cho sự phát triển của họ.

Những đóng góp ban đầu quý giá của các nhà nghiên cứu, các giảng viên đầu tiên của bộ môn Tâm lý sáng tạo báo chí là khởi đầu đầy triển vọng cho sự phát triển tính chuyên nghiệp của các nhà báo nước ta trong tương lai.

 

TS. Đỗ Thị Thu Hằng (Bài đăng Tạp chí Diễn đàn văn nghệ)

Ư kiến phản hồi
Tên người gửi:
Email:
Địa chỉ:
Nội dung  :
Mă bảo vệ : Verify Code
 


Các tin khác
•  Pháp luật bảo vệ quyền của vị thành niên vi phạm pháp luật (21/03/2011)
•  Phát triển kỹ năng thực hành báo chí trên trang cmvn.org.vn (16/03/2011)
•  Tác động của nhóm đề tài t́nh bạn, t́nh yêu trên báo in đối với sự phát triển nhân cách của tuổi vị thành niên (Phần III) (03/03/2011)
•  Tác động của nhóm đề tài t́nh bạn, t́nh yêu trên báo in đối với sự phát triển nhân cách của tuổi vị thành niên (Phần II) (02/03/2011)
•  Tác động của nhóm đề tài t́nh bạn, t́nh yêu trên báo in đối với sự phát triển nhân cách của tuổi vị thành niên (PHẦN I) (02/03/2011)
•  Báo điện tử cho trẻ em và về trẻ em hiện nay (21/02/2011)
•  Người Hà Nội nh́n từ Sóc Sơn... (09/06/2009)
•  Bức ảnh về trẻ em hay nhất năm 2008 (12/02/2009)
•  “Không nghe qua câu chuyện mà sống cùng nhân vật” (22/12/2008)
•  Trẻ em tham gia sản xuất các chương tŕnh truyền h́nh – Tại sao không? (01/12/2008)
Trẻ tự kỷ: người làm truyền thông nên biết
Giáo dục giới tính toàn cầu
Quy định về chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non
Tiết lộ về những người ghi thước phim bạo hành chấn động
Tôn trọng trẻ em trong ống kính nhà quay phim như thế nào?
Một số điểm cần biết về Qui chế giáo dục hoà nhập trẻ khuyết tật
Tóm tắt nội dung Công ước của Liên hợp quốc về Quyền trẻ em dành cho các nhà báo
Thủ tục nhận trẻ em Việt Nam làm con nuôi
Bức ảnh thay đổi cái nh́n về chiến tranh
Bức ảnh làm cả thế giới bàng hoàng
Về “Sự tham gia của trẻ em” trong chương tŕnh truyền h́nh
Có nên giật tít kiều này?
Sự tham gia của trẻ em và giải thưởng "Nhà báo với trẻ em Việt Nam" hàng năm
Tập huấn kỹ năng viết báo cho trẻ em Liên Châu (Yên Lạc, Vĩnh Phúc)
Một vài ư kiến trong Lễ trao giải "Nhà báo với trẻ em Việt Nam"